Amaç
Türkiye’deki ERC İleri Yaşam Desteği (İYD) kursu katılımcı profilinde gözlemlenen, deneyimli uzmanlardan genç hekimlere ve öğrencilere doğru olan değişimi istatistiksel olarak analiz etmek ve bunun hekim göçü ile bağlantısını değerlendirmek.

Yöntem
2016-2023 yılları arasında düzenlenen 10 ERC İYD kursundan 288 katılımcının retrospektif, kesitsel analizi yapıldı. Katılımcılar 2020 öncesi (GRP1, n=141) ve 2020 sonrası (GRP2, n=147) olarak gruplandırıldı. Demografik ve mesleki değişkenler SPSS 15.0 kullanılarak karşılaştırıldı.

Bulgular
İki grup arasında anlamlı farklılıklar bulundu. Ortalama yaş 35,18’den 29,05’e (p<0,001), mezuniyet sonrası ortalama yıl ise 11,13’ten 4,25’e (p<0,001) düştü. Öğrenci/çalışmayan katılımcı oranı %6,4’ten %27,2’ye (p<0,001) yükseldi. Çekirdek resüsitasyon branşlarındaki katılımcı oranı ise %62,4’ten %13,6’ya (p<0,001) geriledi.

Sonuç
İYD kursu katılımcı profili, kariyer öncesi bireylere doğru kaymıştır. Katılımcıların yurtdışı hazırlık ifadeleriyle desteklenen bu değişim, ERC İYD sertifikasını göç için stratejik bir belge konumuna getirmektedir. Bulgularımız, Türkiye’den devam eden hekim beyin göçü için yeni bir davranışsal metrik sunmaktadır.

Objective
To statistically analyze the observed shift in participant profiles of ERC Advanced Life Support (ALS) courses in Türkiye, from experienced specialists to junior doctors and students, and to evaluate its link to physician emigration.

Methods
A retrospective, cross-sectional analysis was conducted on 288 participants from 10 ERC ALS courses (2016-2023). Participants were grouped as pre-2020 (GRP1, n=141) and post-2020 (GRP2, n=147). Demographic and professional variables were compared using SPSS 15.0.

Results
Significant differences were found. Mean age decreased from 35.18 to 29.05 years (p<0.001), and mean years since graduation fell from 11.13 to 4.25 (p<0.001). The proportion of students/non-working participants increased from 6.4% to 27.2% (p<0.001). The proportion of participants from core resuscitation specialties
decreased from 62.4% to 13.6% (p<0.001).

Conclusion
The ALS course participant profile has shifted towards pre-career individuals. This change, supported by participant reports of preparing for work abroad, positions the ERC ALS certificate as a strategic credential for emigration. Our findings provide a novel behavioral metric for the ongoing physician brain drain from Türkiye.

• Türk Tabipleri Birliği. İyi hal kağıdı başvuru sayıları [Basın açıklaması]. 2022.
• Genc K. Turkish doctors emigrate amid low pay and rising violence. Lancet. 2022;400(10351):482-483.
• Eser E, Cil E, Sen Gundogan NE, et al. Push and pull factors of why medical students want to leave Türkiye: a countrywide multicenter study. Teach Learn Med. 2024;36(5):588-600.
• Önal FG, Akay FE. Are Turkish doctors in deep water? The role of professional ethics and factors affecting the medical brain drain: a qualitative study from Türkiye. Dev World Bioeth. 2024;24:284-295.
• Kılıç O, Sönmez E, Erzin G, Gülöksüz S, Pinto da Costa M. Mobility trends of psychiatric trainees in Türkiye: hard to leave, harder to stay? Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2019;269:367-369.
• Rodrik D. The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy. W. W. Norton & Company; 2011.
• Ama FZ, Fako TT. The ‘brain drain’ of health professionals from Nigeria: a systematic review. J Asian Afr Stud. 2021;56(5):1025-1043.
• Alutu AN, Oyetade ES. Push and pull factors of international migration of Nigerian nurses. Int J Nurs Midwifery. 2018;10(7):77-84.
• General Medical Council. Requirements for Licensure and Specialty Training. Erişim tarihi [15.11.2025]. https://www.gmc-uk.org
• Botezat A, Ramos R. Physicians’ brain drain - a gravity model of migration flows. Glob Health. 2020;16(1):7.
• Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. Yıllık Faaliyet Raporu 2021. 2022. Erişim tarihi [25.09.2025]. https://sgb.saglik.gov.tr/Eklenti/42666/0/2021-faaliyet-raporupdf.pdf
• Dyer O. Doctors in Türkiye strike after murder of cardiologist. BMJ. 2022;378:o1768.
• Genc K. Turkish doctors warn of government persecution. Lancet. 2023;401(10375):335-336.

Gönül Tezcan Keleş
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hafsa Sultan Hastanesi
Türkiye

Şule Akın
Medical Park Adana Hastanesi
Türkiye

Handan Birbiçer
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi
Türkiye

Nurcan Doruk
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi
Türkiye

Onur Kumcu
Saruhanlı Devlet Hastanesi
Türkiye

Şule Özbilgin
Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi
Türkiye